Πώς μπορεί ένας λαός να αναγνωρίσει την ποιότητα αυτού που τον κυβερνά;

Παρουσιάζουμε και αναλύουμε εδώ δύο αποσπάσματα από την Ιλιάδα, τα οποία απαντούν στο ερώτημα του τίτλου μας.

cebfcebcceb7cf81cebfcf82

Ιλιάς, Ραψωδία Α, Στίχοι 225-230

Αρχαίο κείμενο: «οινοβαρές, κυνός όμματ’ έχων, κραδίην δ’ελάφοιο, ούτε ποτ’ες πόλεμον άμα λαώ θωρηχθήναι ούτε λόχονδ’ ιέναι σύν αριστήεσιν Αχαιών τέτληκας θυμώ. τό δέ τοι κήρ είδεται είναι.ή πολύ λώϊόν εστι κατά στρατόν ευρύν Αχαιών δώρ’ αποαιρείσθαι ός τίς σέθεν αντίον είπη»

Απόδοση: «βαρεμένε από τόν οίνο, κυνός όμματ’ έχων, καρδίαν ελαφιού, ούτε ποτέ στόν πόλεμο μέ τόν λαό θωρακίσθηκες ούτ’ ελλόχευσες μέ τούς αρίστους τών Αχαιών, ποτέ η καρδιά σου δέν τό τόλμησεν. Αυτό μοίρα θανάτου σού φαίνεται πώς είναι. Έ, πολυ καλλίτερο είναι στόν ευρύ στρατό τών Αχαιών δώρα ν’ αφαιρής από όποιον σού αντιμιλήση»

NovoScriptorium: Αυτά ακριβώς δεν πρέπει να έχει χαρακτηριστικά ένας βασιλεύς. Ας δούμε, με τα λόγια του Αχιλλέως προς τον Αγαμέμνονα, ποια γνώμη έχει ο Όμηρος.

α) Ο αληθινός Ηγέτης βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τού στρατού-λαού του. Πρέπει να οδηγεί τον λαό σε κάθε είδους μάχη, μπροστάρης, και όχι να κρύβεται αφήνοντας άλλους να ‘βγάζουν το φίδι από την τρύπα’ (όπως γίνεται αντιληπτό, πολύ περισσότερο αυτό ισχύει για έναν κυβερνώντα που δεν διοικεί καν ο ίδιος αλλά είναι εντολοδόχος τρίτων, εσωτερικών ή εξωτερικών)

β) Δεν πρέπει να παρασύρεται σε εφήμερες και φθοροποιές ηδονές -όπως ο οίνος που αναφέρεται εν προκειμένω. Γενικώς δεν είναι αποδεκτό να πάσχει ένας Διοικητής λαού ή λαών από το πάθος της Φιληδονίας. Έχουμε εξηγήσει τους λόγους σε έτερα άρθρα μας.

γ) Δεν πρέπει να έχει ‘μάτια σκύλου’ -ο σκύλος έχει την απληστία για φαγητό πολύ ανεπτυγμένη, συνεπώς εδώ εννοεί το να είναι αχόρταγος, άπληστος. Γενικώς δεν είναι αποδεκτό να πάσχει ένας Διοικητής λαού ή λαών από το πάθος της Φιλαργυρίας/Απληστίας. Έχουμε εξηγήσει τους λόγους σε έτερα άρθρα μας.

δ) Δεν πρέπει να έχει ‘καρδιά ελαφιού’ -να μην είναι δειλός δηλαδή. Απαιτείται Ανδρεία για να διοικεί κανείς λαούς. Ένας δειλός δεν είναι δυνατόν να διοικήσει ποτέ σωστά, καθώς πολλάκις θα χρειαστεί να ληφθούν γενναίες αποφάσεις. Δειλός και γενναίες πράξεις δεν συμβαδίζουν.

ε) Δεν πρέπει, όταν θέλει να επιβληθεί, να αφαιρεί ‘δικαίως κεκτημένα’ από κανέναν συνεργάτη του ή από τον ευρύτερο λαό. Γενικώς δεν είναι αποδεκτό να πάσχει ένας Διοικητής λαού ή λαών από το πάθος της Απληστίας, το οποίο οδηγεί σαφώς σε πολλές άδικες πράξεις. Όταν δε στόχος του είναι ο Εξουσιασμός, δηλαδή η Απολυταρχική-Αυταρχική Διοίκηση, τότε τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα.

Και καταλήγει ο Αχιλλεύς: ‘αυτά πού κάνεις φαίνεται πώς είναι μοίρα θανάτου γιά σένα’! Δηλαδή, υποστηρίζεται πως όποιος ηγέτης πράττει όσα δεν πρέπει να πράττει τον περιμένει θάνατος. Μάλιστα δε κακός θάνατος (=κήρ). Έτσι συμβαίνει σχεδόν πάντα όταν ανατρέπονται πραγματικοί τύραννοι. Τούτο αποτελεί προειδοποίηση προς όλους όσους άρχουν ή επιθυμούν να άρχουν, από τα βάθη των αιώνων. Βεβαίως, όλα τα παραπάνω αποτελούν επίσης και εργαλεία για όλους τους υπόλοιπους, τον λαό, ώστε να μπορεί να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά ενός κακού (αλλά και τυραννικού, κρυφά ή φανερά) κυβερνώντα.

Ενισχυτικώς προς τα προηγούμενα, στον Στίχο 231 της ίδιας Ραψωδίας ο Όμηρος παραδίδει άλλο ένα εργαλείο για τον λαό ώστε να αναγνωρίζει τον κυβερνώντα εκείνον που ‘τρώει’, καταστρέφει, το κράτος:

Αρχαίο κείμενο: «δημοβόρος βασιλεύς, επεί ουτιδανοίσιν ανάσσεις»

Απόδοση: «δημοβόρε βασιλιά, γιατί σέ ουτιδανούς ανάσσεις»

Ο βασιλεύς ο οποίος καταντά να διοικεί ‘τιποτένιους’ έχει ‘φάει’, στην πραγματικότητα, το βασίλειο! Έχει διαλύσει την πολιτεία! Όταν, λοιπόν, ένας λαός παρατηρεί πως προσπαθούν να τον καταστήσουν τιποτένιο (=ουτιδανό), πρέπει να είναι σίγουρος πώς οι ‘ηγέτες’ του θέλουν να καταστρέψουν την πολιτεία του και όσα αυτή σημαίνει: Θεσμοί, παραδόσεις, ιστορία. ‘Τιποτένιος’ δεν είναι μόνο κάποιος που δεν έχει υλικά αποκτήματα, ο πτωχός και αδύναμος. ‘Τιποτένιος’ είναι , πολύ περισσότερο μάλιστα, εκείνος που το Ήθος και η Υποστατική του ποιότητα αγγίζουν τα όρια του εξευτελισμού.

Ισίδωρος Άγγελος

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: