Παλαιοκλιματολογική αναφορά για την Πελοπόννησο – Πίνδαρος

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε και αναλύουμε ένα απόσπασμα από τον λυρικό ποιητή Πίνδαρο.

Pindar_statue

Ολυμπιόνικος Χ, Στίχοι 49-59

Αρχαίο κείμενο: «και πάγον Κρόνου προσεφθέγξατο. Πρόσθε γάρ νώνυμος, άς Οινόμαος άρχε, βρέχετο πολλά νιφάδι. Ταύτα δ’ εν πρωτογόνω τελετά παρέσταν μέν άρα Μοίραι σχεδόν ό τα’ εξελέγχων μόνος αλάθειαν ετήτυμον Χρόνος. Το δε σαφανές ιών πόρσω κατέφρασεν, οπά τάν πολέμοιο δόσιν ακρόθινα διελών έθυε και πενταετηρίδ’ όπως άρα έστασεν εορτάν σύν Ολυμπιάδι πρώτα νικαφορίαισί τε»

Απόδοση: «τον ονόμασε λόφο του Κρόνου. Πρώτα, όταν βασίλευε ο Οινόμαος, όνομα δεν είχε και πολλά τον κατασκέπαζαν χιόνια. Στην πρώτη αυτή τελετή παραστάθηκαν οι Μοίρες και ο Χρόνος που μόνο αυτός ξεσκεπάζει την πραγματική αλήθεια. Αυτός, προχωρώντας μπροστά, φανέρωσε πώς μοίρασε τα καλύτερα λάφυρα του πολέμου και πώς θυσιάζοντας όρισε την πεντάχρονη γιορτή, την πρώτη Ολυμπιάδα, και τα βραβεία των νικητών»

NovoScriptorium: Το απόσπασμα αναφέρεται στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες. Τούτους καθιέρωσε-ξεκίνησε ‘του Διός ο άλκιμος υιός’, ο Ηρακλής (όπως μας αναφέρει στους Στίχους 44-45 του ίδιου κειμένου). Αυτό που εντυπωσιάζει είναι η αναφορά ότι ο Κρόνιος λόφος της Ολυμπίας κάποτε δεν είχε καν όνομα, ήταν σκεπασμένος με χιόνια, και εκείνο τον καιρό βασίλευε ο Οινόμαος. Τούτη είναι μια σαφής παλαιοκλιματολογική αναφορά.

Την εποχή που ξεκίνησαν οι αγώνες, στον χώρο κάτω από τον Κρόνιο λόφο ο Ηρακλής φύτεψε ελιές (δες προηγούμενο άρθρο μας). Σε έναν χώρο κατασκεπασμένο από χιόνια η ελιά δεν μπορεί να αντέξει για πολύ. Είναι σαφές λοιπόν ότι τον καιρό του Οινόμαου το κλίμα ήταν διαφορετικό στην περιοχή, στην Πελοπόννησο. Υπήρχε περισσότερο ψύχος που επέτρεπε στον Κρόνιο λόφο να είναι παγωμένος. Αν μπορέσουμε να υπολογίσουμε, με τα σύγχρονα μέσα, πότε περίπου η Πελοπόννησος διέθετε τέτοιο κλίμα, θα λαμβάναμε με μια ικανοποιητική προσέγγιση και την χρονολογία της βασιλείας του Οινόμαου. Μοιάζει πάντως να υπονοείται κάποια παγετώνια περίοδος εδώ, καθώς, ένας λόφος που άνθρωποι θα ησχολούντο μαζί του θα είχε ένα κάποιο όνομα. Ο Κρόνιος λόφος όμως τότε φαίνεται πως ήταν άλλος ένας μεγάλος όγκος πάγου, αδιάφορος για την καθημερινή επιβίωση των ανθρώπων, καθόλου ξεχωριστός, και για αυτό δεν του είχαν δώσει καν όνομα. Πιθανή χρονολόγηση θα καταδείξει πόσο παλαιά είναι η ανθρώπινη παρουσία στον ελλαδικό χώρο, αλλά και από πόσο παλαιά έχει ξεκινήσει η καταγραφή ανθρωπίνων συμβάντων.

Ισίδωρος Άγγελος

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: