Περί αποδοχής της πραγματικότητος – Πίνδαρος

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε και αναλύουμε ένα απόσπασμα από τον λυρικό ποιητή Πίνδαρο.

Pindar_statue

Πυθιόνικος ΙΙΙ, Στίχοι 81-84

Αρχαίο κείμενο: «έν παρ’ εσλόν πήματα σύνδυο δαίονται βροτοίς αθάνατοι. Τά μέν ών ου δύνανται νήπιοι κόσμω φέρειν, αλλ’ αγαθοί, τά καλά τρέψαντες έξω»

Απόδοση: «για ένα καλό δύο συμφορές μοιράζουν στους θνητούς οι αθάνατοι. Αυτό με κοσμιότητα δεν μπορούν να το υποφέρουν οι νήπιοι, αλλά οι αγαθοί που στρέφουν προς τα έξω τα καλά»

NovoScriptorium: Ο Πίνδαρος καταθέτει την θέση ότι οι συμφορές στον βίο του ανθρώπου είναι περισσότερες από τα καλά που θα του συμβούν. Και μάλιστα διπλάσιες. Δίχως να σταθούμε στο ακριβές ή όχι της αναλογίας αυτής, είναι γεγονός πως οι εναλλαγές καλών και κακών συμβάντων στη ζωή του ανθρώπου είναι συνεχείς. Είναι επίσης γεγονός πως τα καλά συμβάντα είναι σαφώς λιγότερα από τα κακά. Τούτο δηλαδή αποτελεί μια πραγματικότητα, είτε μας αρέσει είτε δεν μας αρέσει. Μάλιστα δε δηλώνει ότι αυτή είναι άνωθεν ορισμένη, από το Θείον – τους αθανάτους. Ο Πίνδαρος αποκαλεί ‘νηπίους’ όσους δεν αποδέχονται αυτή την πραγματικότητα. Ενώ αποκαλεί ‘αγαθούς’ αυτούς που την αποδέχονται αλλά, επιπροσθέτως, συνειδητά η όλη τους προσπάθεια είναι να πράττουν πάντα το καλό, βγάζοντας προς τα έξω, προς τους υπόλοιπους ανθρώπους, ό,τι καλύτερο διαθέτουν και μπορούν. Ας αναλύσουμε λίγο βαθύτερα τώρα.

Τα κίνητρα για την στάση αυτή, της μη αποδοχής της πραγματικότητος, μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως εξής:

α) δεν αποδέχομαι την πραγματικότητα διότι είμαι απλώς (βιολογικά) ανόητος, δεν επαρκεί το μυαλό μου, το λογικό μου ώστε να κατανοήσω επαρκώς οτιδήποτε

β) δεν αποδέχομαι την πραγματικότητα διότι πιστεύω πως έχω τη δύναμη να την αλλάξω, να καταφέρω εγώ να ξεχωρίσω από τον γενικό κανόνα

γ) δεν αποδέχομαι την πραγματικότητα διότι δεν έχω εκπαιδευθεί να σκέπτομαι λογικά ούτε η ζωή μου να έχει διαρκή αναφορά στον Θεό

Την πρώτη περίπτωση δεν αξίζει να την σχολιάσουμε περαιτέρω. Η δεύτερη όμως έχει πολλές και ενδιαφέρουσες προεκτάσεις. Κίνητρο είναι ο εγωισμός, ο φόβος του πόνου και της προσπάθειας, η φιληδονία και όλα τα συναφή τους. Κεντρικό δε κίνητρο είναι το ισχυρό θέλημα, το οποίο αντιτάσσεται στην πραγματικότητα που χιλιάδες χρόνια βιώνει ο άνθρωπος ως ον. Δηλαδή, επιλέγω θεληματικά να πορευτώ ενάντια στην φύση των πραγμάτων. Μπορούμε να το επεκτείνουμε ακόμη περισσότερο, δίχως να σφάλλουμε, ότι επιλέγω θεληματικά να πορευτώ ενάντια στο Θείον θέλημα – εφόσον από εκεί προέρχεται ο ορισμός αυτής της πραγματικότητος. Τούτο συνιστά Ύβρη αλλά και παραφροσύνη, όπως πολλάκις καταθέτουν οι αρχαίοι Έλληνες Φιλόσοφοι. Και έχουμε διαπιστώσει τόσο στις καθημερινές μας ζωές όσο και μελετώντας την καταγεγραμμένη Ιστορία του Ανθρώπου ότι η στάση αυτή γεννά μόνο τον όλεθρο, μέσα από τυχοδιωκτισμούς, υπερβολές, αδικίες, αρπαγές, φόνους, καταστροφές. Αντί αποδοχής της κοινής μας μοίρας ως άνθρωποι και της διαρκούς προσπαθείας να κάνουμε μόνο το καλό προς όφελος ημών και του συνόλου, πλείστοι των ανθρώπων επιμένουν να βαδίζουν την οδό της κακότητος και της παραφροσύνης.

Όσο για την τρίτη περίπτωση, ένας άνθρωπος αν δεν έχει διδαχτεί να σκέπτεται λογικά, πολύ δύσκολα μπορεί να καταλήξει και σε αντίστοιχες επιλογές και πρακτικές. Συνεπώς, είναι βαθύτατα θέμα ορθής Παιδείας. Επίσης, ένας άνθρωπος όταν διδαχτεί την θεοσέβεια, με όσα περιλαμβάνει η έννοια για τους αρχαίους Φιλοσόφους, δεν γίνεται να επιλέξει την διάπραξη κακού, αλλά αντιθέτως θα προσπαθεί πάντοτε για το καλό. Στην εποχή μας, όπως έχουμε αναλύσει επανειλημμένως, όχι μόνο δεν καλλιεργείται η θεοσέβεια από νεαρή ηλικία, αλλά ούτε και η Λογική. Αντιθέτως, οι άνθρωποι εθίζονται σε κάθε λογής παραλογισμό και παρά φύσει δραστηριότητα, αδιαφορώντας –αν δεν Τον πολεμούν κιόλας- περί Θεού και Θείων πραγμάτων. Την κατάληξη όλης αυτής της συνεχιζόμενης αρρώστιας μπορεί ο καθένας μας να υποθέσει. Συμφώνως προς τον Πίνδαρο και τους άλλους αρχαίους Φιλοσόφους, μας περιμένει όλεθρος, καταστροφή και πλήθος μεγάλων πόνων.

Ισίδωρος Άγγελος

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: