Οι απαρχές της Χριστιανικής Σκέψης (μέρος δεύτερο) – Κλήμης – Λογική και Θεολογία – Ελεύθερη βούληση

Στην παρούσα σειρά άρθρων εκθέτουμε τις πολύ ενδιαφέρουσες σημειώσεις επί του βιβλίου “Ο Φίλων και οι απαρχές της Χριστιανικής Σκέψης“, του Henry Chadwick, Cambridge University, του συνεργάτη μας Αναστάσιου Φιλόπονου.

b104023

“…οι αξίες που περιέχονται στα καλύτερα δείγματα της ελληνικής γραμματολογίας και φιλοσοφίας, όχι απλώς τυγχάνουν ανοχής, αλλά βρίσκουν την πραγματική τους εκπλήρωση στον Χριστιανισμό” – Σελ. 76

“…η φιλοσοφία προετοιμάζει την ψυχή για την αποκαλυφθείσα θεολογία, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που η μουσική, η γεωμετρία και η αστρονομία προετοιμάζουν τον νου για την φιλοσοφία εκπαιδεύοντάς τον έτσι ώστε να αντιλαμβάνεται αφηρημένες έννοιες που υπερβαίνουν τις συμπαγείς χωρικές μορφές και ανυψώνοντάς τον πέρα από τη Γη” (η Λογική είναι μια απαραίτητη νοητική δεξιότητα για τον θεολόγο) – Σελ. 76

“Δείχνει ότι είναι εφικτό να δει κανείς την πράξη της πίστεως είτε ως μια μεταβατική υπόθεση που στη συνέχεια επαληθεύεται από την ηθική εμπειρία, είτε ως μια συγκαταβατική αποδοχή της Ανωτέρας Αρχής, δηλαδή της θείας αγάπης, οπότε αυτή η αποδοχή δεν ενέχει κανέναν παραλογισμό και καμία ταπεινωτική δουλοπρέπεια” – Σελ. 77

Η πίστη και η γνώση, διαβεβαιώνει, δεν είναι ασύμβατες μεταξύ τους, αλλά αλληλοσυμπληρούμενες” – Σελ. 77

“Ο Κλήμης αντιτάσσεται σε κάθε ισχυρισμό ανελευθερίας και στενομυαλιάς του Χριστιανισμού, υπερασπιζόμενος το δόγμα της Δημιουργίας. Κάθετί αληθές και αγαθό είναι εκ του Θεού, όπου κι αν βρίσκεται αυτό. Ο Χριστός είναι η ενοποιητική αρχή όλων των αποκομμένων τμημάτων γνώσεως. Ο Θεός που έδωσε στους Ιουδαίους την Παλαιά Διαθήκη ως μια προπαρασκευή για τον ενστερνισμό του Χριστού, έδωσε στους Έλληνες τη Φιλοσοφία για τον ίδιο σκοπό. Η Παλαιά Διαθήκη και η Ελληνική Φιλοσοφία είναι δύο παραπόταμοι του ίδιου μεγάλου ποταμού” – Σελ. 78

“…η ψυχή αποτελείται από τρία μέρη και η αρετή είναι απόρροια της μεταξύ τους αρμονίας (…) ο θάνατος σπάει την αλυσίδα που συνδέει την ψυχή με το σώμα” – Σελ. 80

“…η αθανασία δεν είναι ένα εγγενές και φυσικό κτήμα της ψυχής, αλλά ένα δώρο σωτηρίας του Χριστού (…) η ψυχή δεν είναι ένα κομμάτι του Θεού, αλλά δημιουργείται από την καλοσύνη του Θεού και ως τέτοια αποτελεί τη μεγαλύτερη απόδειξη της Θείας αγάπης” – Σελ. 81

Ο ντετερμινισμός σε οποιαδήποτε μορφή του είναι κάτι που ο Κλήμης δεν μπορεί να ανεχθεί. Η αρετή εξαρτάται αμέσως από την ελεύθερη βούληση (…) Ως ανθρώπινα όντα δεν είμαστε μαριονέτες κανενός” – Σελ. 82

“…ο σωστός τρόπος ζωής για τον άνθρωπο πρέπει να είναι σύμφωνος με την επιδίωξη του Δημιουργού του, ενώ η αμαρτία είναι η αποτυχία σύμπλευσης με αυτό το σχέδιο” – Σελ. 82

“(περί της μετά θάνατον ανταμοιβής) αποτελεί ένα κίνητρο απαραίτητο για τους ασθενέστερους τη πίστει, αλλά οι πιο μυημένοι Χριστιανοί κινητοποιούνται μόνο από την αγάπη του Θεού και από τη δύναμη του καλού, χωρίς να χρειάζονται τον φόβο της Κολάσεως ή την ελπίδα του Παραδείσου” – Σελ. 83

“…ο φόβος, η ελπίδα και η φιλοδοξία είναι πολύ χαμηλά σκαλοπάτια στη σκάλα της πνευματικής ανόδου. Ίσως να είναι απαραίτητα για τους αρχάριους, αλλά αφήνονται πίσω καθώς προοδεύει κανείς πνευματικώς” – Σελ. 83

“…αποδοχή της ζωής με ευγνωμοσύνη ως ένα δώρο από τον Δημιουργό μας, και οφείλουμε να τον δεχόμαστε με τους δικούς του όρους αν θέλουμε να υλοποιήσουμε τον σκοπό για τον οποίο μας δημιούργησε. Η διαβεβαίωση ότι ο κόσμος αυτός δεν μας ανήκει αλλά ότι είναι μόνον προς χρήση μας δεν αποκλείει την ύπαρξη κανόνων και περιορισμών. ‘ Ο άνθρωπος ο οποίος φθάνει στα όρια της νομιμότητος, δεν αργεί να μεταβεί στα πεδία της ανομίας‘. Ο Χριστιανός καλείται να αγαπά τον Δημιουργό του μέσω των δημιουργημάτων Του” – Σελ. 84

Αντιτίθετο κατηγορηματικώς στον δύσκαμπτο πουριτανισμό (…) Η εις γάμου κοινωνία και ο οίνος συγκαταλέγονται μεταξύ των αγαθών δωρεών του Θεού, τα οποία ο άνθρωπος οφείλει να αποδέχεται με ευγνωμοσύνη και να τα χρησιμοποιεί με σύνεση (…) αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία δεν είναι το τι κατέχεις, αλλά το πώς το χρησιμοποιείς” – Σελ. 85

Η Θεία Χάρις δεν έρχεται ποτέ ασυνείδητα, αλλά δημιουργεί μια ελεύθερη προσωπική σχέση (…) Ο Θεός χρησιμοποιεί την πειθώ, ποτέ την επιβολή. Η Θεία Πρόνοια δεν αποτρέπει την εκδήλωση του κακού, αλλά επιζητεί να υπερισχύει αυτού για έναν τελικό καλό σκοπό” – Σελ. 89

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: