Κατά Ιουλιανού – Ελληνική Πατρολογία – Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας (αρχαιοελληνικές αναφορές στον Ένα Θεό) – Μέρος πρώτο

Παραθέτουμε στο άρθρο αυτό εκτεταμένα αποσπάσματα από το κείμενο του Αγίου Κυρίλλου, Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας με τίτλο ‘Κατά Ιουλιανού‘, εκ της “Ελληνικής Πατρολογίας” (J.P. Migne, Patrologiae Cursus Completus). Στο πρώτο μέρος περιλαμβάνονται κείμενα από τους: Ορφέα, Όμηρο, Πλάτωνα, Ξενοφώντα.

11

«Και γουν εναργέστατα φησιν ο Πλάτων:

“Έστιν ουν κατ’ εμήν δόξαν διαιρετέον, πρώτον τι το όν αεί, γένεσιν δε ουκ έχον, και τι το γινόμενον, όν δε ουδέποτε. Το μεν ουν γνώσει μετά λόγου περίληπτον αεί κατά τα αυτά όν. Το δε αυ δόξη μετ’ αισθήσεως αλόγου, δοξαστόν γινόμενον, και απολλύμενον, όν δε ουδέποτε“.

Όν μεν γαρ αεί, γένεσιν δε ούκ έχον την υπερτάτην, και του πεποιήσθαι κρείττονα κατονομάζει φύσιν, φησί δε δή τον των όλων και αληθώς όντα Θεόν.

Ορφέα μεν ουν τον Οιάγρου δεισιδαιμονέστατον φασι γενέσθαι των άλλων, και φθάσαι μεν την Ομήρου ποίησιν, άτε δη και εν χρόνοις όντα πρεσβύτερον, ωδάς δε και ύμνους τοίς ψευδωνύμοις εξυφήναι θεοίς, και ουκ αθαύμαστον επί τούτω την δόξαν ελείν, είτα των εαυτού δογμάτων κατεγνωκότα, συνέντα τε ότι μονονουχί την αμαξιτόν αφείς, εν εκβολή γέγονε της ευθείας οδού, μεταφοιτήσαι προς τα βελτίων, και του ψεύδους ανθελέσθαι την αλήθειαν, φάναι τε ούτω περί Θεού:

Φθέγξομαι οίς θέμις εστί. Θύρας δ’ επίθεσθε, βέβηλοι. Πάντες ομώς. συ δ’ άκουε, φαεσφόρον έκγονε Μνήμης, Μουσαί. Εξερέω γαρ αληθέα. μηδέ σε τα πριν. Εν στήθεσσι φανέντα φίλης αιώνος αμέρση. Εις δε λόγον θείον βλέψας, τούτω προσέδρευε, ιθύνων κραδίης νοερόν κύτος. εύ δ’ επίβαινε Ατραπιτού, μούνον δ’ εσόρα κόσμοιο Άνακτα. Είς δ’ εστ’ αυτογενής. Ενός έκγονα πάντα τέτυκται, εν δ’ αυτοίς αυτός περιγίγνεται, ουδέ τις αυτόν εισροάα θνητών, αυτός δε γε πάντας οράται“.

Και μεθ’ έτερα πάλιν:

Αυτός γαρ χάλκειον ες ουρανόν εστήρικται, χρυσέω εινί θρόνω, γαίη δ’ επί ποσσί βέβηκε. Χείρα τε δεξιτερήν επί τέρματα Ωκεανοίο πάντοθεν εκτέτακεν. Περί γαρ τρέμει ούρεα μακρά, και ποταμοί, πολιής τε βάθος χαροποίο θαλάσσης

Ένα τοίνυν, και τούτον αυτογέννητον, δια πάντων τε και επί πάντας ονομάζει Θεόν, και θρόνον μεν αυτώ φησιν είναι τον ουρανόν, κείσθαί γε μην υπό πόδας την γήν, το απεριόριστον, οίμαι, τούτω της ακηράτου φύσεως κατασημήναι θέλων, και το δια πάντων ήκειν αυτήν και πάντα πληρούν. Ότι δε του παντός περιδράττεται, υπεμφήνειεν άν το και αυτοίς τοίς του Ωκεανού τέρμασι περιτετάσθαι την χείρα, τρεμόντων και ορών και θαλάσσης, και απαξαπλώς του κόσμου παντός. Ως γαρ φησιν η θεόπνευστος Γραφή,

Πάσα η γη τήν αλήθειαν καλεί, και ουρανός αυτήν ευλογεί, και πάντα τα έργα σείεται και τρέμει

Όμηρον δε των ποιητών άριστον φαίη άν, οίμαι τις, ολίγω διενεγκείν των εν σκηναίς ορχουμένων. Τους μεν γαρ φασιν οι φιλοθεάμονες, σχήμασί τε και νεύμασι τας των πραγμάτων φύσεις ειδοποιείν ειωθότας, αυτά δοκείν τοίς ορώσι μονονουχί παρόντα δεικνύειν τα πράγματα. Ο δε μεμελέτηκε θεοποιείν αρετάς, και κακίας, και τα του κόσμου μέρη, αυτήν δε των στοιχείων την φύσιν, και γουν αντενηνέχθαι τους θεούς αλλήλοις φησίν εν Ιλίω ποτέ, και τίνες τίσιν οι αντεξάγοντες, διαγορεύει σαφώς:

Ή τοι μεν γαρ έναντα Ποσειδάωνος άνακτος ίστατ’ Απόλλων Φοίβος, έχων ιά πτερόεντα. Άντα δ’ Ενυαλίοιο, θεά γλαυκώπις Αθήνη. Ήρη δ’ αντέστη χρυσηλάκατος κελαδεινή. Άρτεμις ιοχέαιρα, κασιγνήτη Εκάτοιο. Λητοί δ’ αντέστη σώκος εριούνιος Ερμής. Άντα δ’ άρ’ Ηφαίστοιο, μέγας ποταμός βαθυδίνης

Άθρει δή ουν εν τούτοις, και μάλα σαφώς, τας αρετάς αυτόν ταίς κακίαις αντεγειρομένας τρόπον τινά καταδείξαι σπουδάζοντα. Άρεα μεν γαρ ως άφρονα τε και μεμηνότα. Και προς τε τούτω και αλλοπρόσαλλον αποκαλείν έθος τοίς Ελλήνων ποιηταίς. Αθηνάν δε, κερδιστήν τε και ποικιλομήτιν. Λητώ δε ομοίως την λήθην υπονοείν. Ερμήν δε, μνήμην και λόγον. Είτα φυσιολογίας άπτεται. Και την των στοιχείων διαφοράν προς άλληλα εξηγείται, λέγων:

Ή τοι μεν γαρ έναντα Ποσειδάωνος άνακτος ίστατ’ Απόλλων Φοίβος, έχων ιά πτερόεντα.  Ήρη δ’ αντέστη χρυσηλάκατος κελαδεινή.  Άντα δ’ άρ’ Ηφαίστοιο, μέγας ποταμός βαθυδίνης

Κανταύθα γαρ μοι δοκεί, Ποσειδώνα μεν ειπείν, την υγράν ουσίαν, Απόλλωνα δε τον ήλιον, και Ήραν τον αέρα. Χρυσηλάκατον δε κελαδεινήν, την σελήνην, Ήφαιστόν τε [το] πυρ. Τον δε γε ποταμόν ως εν τάξει δέχεσθαι του ψυχρού. Αλλ’ εί και πολύ λίαν παρ’ αυτώ το φιλόμυθον, αλλ’ ουν ουκ ηγνοηκότα παντελώς ευρήσομεν την αλήθειαν. Έφη γαρ που πάλιν:

Ουδ’ εί κεν μοι υποσταίη Θεός αυτός, γήρας αποξύσας, θήσειν νέον ηβώοντα

Ου γαρ πού φησιν, εί και θεών τις υπόσχοιτό μοι του μεν γήρως την απεμπολήν, παλινάγρετον δε την νεότητα. τετήρηκε δε το χρήμα μόνω τω επί πάντας Θεώ, μόναις ανατιθείς ταίς αυτού δυνάμεσι το πάντα δύνασθαι κατορθούν αμογητί, και τα ελπίδος επέκεινα, και λόγου του καθ’ ημάς “Ουδ’ ει μοι, φησίν, υποσταίη Θεός αυτός”. Το γαρ τοι, Θεός αυτός, ουκ εφ’ ένα των εν μύθοις πεπλασμένων τινά, αυτόν δε δη μόνον κατασημήνειεν αν τον αληθώς όντα Θεόν.

(…)

Και μέντοι και ο σοφώτατος Ξενοφών:

Ο γουν πάντα σείων και ατρεμίζων, ώσπερ μέγας τις και δυνατός, φανερός.Οποίος δε τις μορφήν, αφανής, ούτε μήν ο παμφα[ν]ής δοκών είναι ήλιος, ουδέ ούτος έοικεν οράν εαυτόν επιτρέπειν. Αλλ’ ήν τις αναιδώς αυτόν θεάσηται, την όψιν αφαιρείται

Είς μεν ουν ότι Θεός κατά φύσιν τε και αληθώς εστι, παντός ανωτάτω νου και λόγου ακατάληπτος, ανείδεος, ζωοποιός, και πάντων αρχή, αγένητος, άφθαρτος, γενεσιουργός των όλων, μεμαρτύρηται σαφώς, παρά τε της θεοπνεύστου Γραφής, και δια φωνής των παρ’ αυτοίς ποιητών τε και λογογράφων. Ότι δε, τον εξ αυτού κατά φύσιν γεννηθέντα Υιόν τον Δημιουργόν αυτού Λόγον εγνώκασι και αυτοί, δι’ ων γεγράφασιν επιδείξομεν, παραθέντες τας παρά τούτων χρήσεις.

Φησί γαρ ο Πορφύριος εν τετάρτω βιβλίω Φιλοσόφου ιστορίας, ως ειπόντος Πλάτωνος περί του Αγαθού ούτως:

Από δε τούτου τρόπον τινά ανθρώποις ανεπινόητον νούν γενέσθαι τε όλον. Και καθ’ εαυτόν υφεστώτα, εν ω δη τα όντως όντα, και η πάσα ουσία των όντων

Ο δη και πρώτως καλόν και αυτοκαλόν, παρ’ εαυτού της καλλονής έχον το είδος, προήλθε δε προαιώνιος απ’ αιτίου του Θεού ωρμημένος, αυτογέννητος ών και αυτοπάτωρα. Ου γαρ εκείνου κινουμένου προς γένεσιν την τούτου, η πρόοδος γέγονεν, αλλά τούτου παρελθόντος αυτογόνως εκ Θεού, παρελθόντος δε ουκ απ’ αρχής τινος χρονικής. Ούπω γαρ χρόνος ήν. Αλλ’ ουδέ χρόνου γενομένου προς αυτόν εστί τι ο χρόνος. Άχρονος γαρ αεί και μόνος αιώνιος ο νους. Ώσπερ δε ο Θεός ο πρώτος και μόνος αεί, κάν απ’ αυτού γένηται τα πάντα, τω μή τούτοις συναριθμείσθαι, μηδέ την αξίαν αυτώ συγκατατάττεσθαι δύνασθαι τη εκείνου υπάρξει. Ούτω και ο νους αιώνιος μόνος και αχρόνως υποστάς, και των εν χρόνω αυτός χρόνος εστίν, εν ταυτότητι μένων της εαυτού αιωνίας υποστάσεως.

Και μην και Ορφεύς αύθις ούτω πού φησιν:

Ουρανόν ορκίζω σε Θεού μεγάλου σοφόν έργον. Αυδήν ορκίζω σε Πατρός, ήν φθέγξατο πρώτην, ηνίκα κόσμον άπαντα εαίς στηρίξατο βουλαίς

Αυδήν δε Πατρός, ήν εφθέγξατο πρώτην, τον μονογενή Λόγον αυτού φησιν, αεί συνυπάρχοντα τω Πατρί. Ου γαρ ήν χρόνος, ότε δίχα Λόγου του ιδίου, νοοίτ’ αν υπάρχων ο Θεός και Πατήρ. Εν ταυτώ δε και [τον] των όλων Δημιουργόν απέφηνεν όντα Θεόν.»

(Τέλος πρώτου μέρους)

(NovoScriptorium: Αυταπόδεικτα πράγματα θα γράψουμε αλλά ίσως είναι και αναγκαίο. Εδώ λοιπόν βλέπουμε έναν Χριστιανό Επίσκοπο, ευρυμαθέστατο και γνώστη της Θύραθεν Παιδείας, ο οποίος προσπαθεί να πείσει με επιχειρήματα παγανιστές – αντιχριστιανούς της εποχής του για το σφαλερό της στάσεώς τους. Θέλει δε να τους ελκύσει στον Χριστό. Για το λόγο αυτό τους απαντά με τον τρόπο που επιθυμούν και καταλαβαίνουν, δηλαδή επιχειρηματολογώντας επί κειμένων-θέσεων γνωστών και στους δύο, καθότι και οι δύο πλευρές ανήκαν στον Ελληνιστικό-Ρωμαϊκό κόσμο. Στις ημέρες μας υφίσταται μια ‘στρατιά’ πονηρών αντιχριστιανών νεο-παγανιζόντων που ισχυρίζονται ότι όλα τα κείμενα με αναφορές στους αρχαίους Έλληνες Φιλοσόφους και τον αναντίρρητο Μονοθεϊσμό τους, ή τα προφητικά κείμενα των ιδίων περί του Ιησού Χριστού, είναι…πλαστά και μεταγενέστερα. Ελάχιστη λογική να διαθέτει κανείς, αμέσως κατατάσσει τον ισχυρισμό αυτό στην κατηγορία ‘γελοιότητα‘. Όχι μόνο διότι τα πλείστα των κειμένων είναι αποδεδειγμένης παλαιότητας και γνήσια, αλλά κυρίως επειδή δεν υπήρχε κανένας απολύτως λόγος οι Χριστιανοί έπειτα από, ας πούμε, πέντε αιώνες απόλυτης επικρατήσεως του Χριστιανισμού να καθίσουν να χαλκεύσουν τα αρχαιότερα κείμενα. Για να αποδείξουν τι; Αν δεν τους βόλευαν όσα έλεγαν, όντας κυρίαρχοι -και…σκοταδιστές όπως ισχυρίζονται δίχως αιδώ οι συγκεκριμένοι-, εύκολο θα ήταν να τα ‘ξεφορτωθούν’ ή να τα ‘καταχωνιάσουν’. Τόσο απλό. Εν τω μεταξύ οι άνθρωποι που αναπαράγουν τέτοια ‘τέρατα’ καλό θα ήταν να συνετιστούν κάνοντας απλώς μια σύγκριση του εαυτού τους, σε γνωστικό ας πούμε επίπεδο, με ένα Ιωάννη Χρυσόστομο ή με έναν Μέγα Βασίλειο, Αγίους Ιεράρχες οι οποίοι μαθήτευσαν σε όλα τα μεγάλα πνευματικά Ιδρύματα της εποχής τους, υπήρξαν δε τέλειοι γνώστες της Θύραθεν Παιδείας. Για να έγιναν Χριστιανοί εκείνοι οι άνθρωποι κάποιους λόγους θα είχαν, τόσο γνωστικούς όσο και βιωματικούς)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: