Τα ευρήματα Νεολιθικής εποχής στο νομό Δράμας

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε τις πιο επίσημες αναφορές για ευρήματα της Νεολιθικής εποχής στην περιοχή του νομού Δράμας.

1

“Τα αρχαιολογικά ευρήματα καταγράφουν την πολιτιστική ιστορία της Δράμας και της περιοχής από τους νομάδες κυνηγούς Μέσης Παλαιολιθικής Εποχής (50.000 π.Χ.), ως τους πρώτους γεωργούς και κτηνοτρόφους των Νεολιθικών κοινοτήτων (5.500-3.000 π.Χ.) και από τις πρώτες πατριαρχικές κοινωνίες της Εποχής του Χαλκού (3.000-1.050 π.Χ.) ως τα ισχυρά γένη της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου (1.050-700 π.Χ.).”

drama_map

“Γύρω στα μέσα της 6ης π.Χ. χιλιετίας εμφανίζονται οι πρώτοι νεολιθικοί γεωργοί και κτηνοτρόφοι. Ένας μεγάλος αριθμός οικισμών της Μέσης και Νεότερης Νεολιθικής Εποχής μαρτυρεί την πληθυσμιακή άνθηση της λεκάνης της Δράμας από τα μέσα της 6ης έως τα τέλη της 4ης π.Χ. χιλιετίας. Οι ανασκαφικές έρευνες στους προϊστορικούς οικισμούς των Σιταγρών και του Αρκαδικού έδωσαν πολύ σημαντικά ευρήματα. Εργαλεία, κοσμήματα, αγγεία με προηγμένη τεχνολογία όπτησης και διακόσμησης αντιπροσωπεύουν τις πρώτες τεχνολογικές κατακτήσεις του νεολιθικού ανθρώπου που συνδέονται με την παραγωγή και την αποθήκευση τροφής, την ύφανση, την καλαθοπλεκτική, καθώς και την προσπάθεια του να προβάλει το ατομικό του πρόσωπο και να επικοινωνήσει με τις δυνάμεις της φύσης μέσα από τα ειδώλια και τα τελετουργικά αγγεία. Στα τέλη της νεολιθικής εποχής στον προϊστορικό οικισμό των Σιταγρών έχουμε και τα πρώτα δείγματα μεταλλουργίας.

Από τον οικισμό των Σιταγρών προέρχονται επίσης τα ευρήματα που αντιπροσωπεύουν την πολιτιστική εικόνα της περιοχής στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού 3.000-2.000 π.Χ., περίοδο μεγάλης πολιτιστικής αλλαγής για όλον τον ευρωπαϊκό χώρο. Την εποχή αυτή η περιοχή της Δράμας, όπως φαίνεται από τα αγγεία, αναπτύσσει πολιτιστικές σχέσεις με την Κεντρική Ευρώπη και το Βορειοανατολικό Αιγαίο. Στα τέλη της Ύστερης εποχής του Χαλκού τα ευρήματα από τους ταφικούς τύμβους των Ποταμών και της εξοχής μαρτυρούν επικοινωνία της περιοχής με τα ηπειρωτικά Βαλκάνια και την Κεντρική Μακεδονία, ενώ τα τοπικά μυκηναϊκά αγγεία αποτελούν τα πρώτα δείγματα επαφών με τον μυκηναϊκό κόσμο. Αγγεία, όπλα, εργαλεία και κοσμήματα από τους τάφους της βιομηχανικής ζώνης της Δράμας αποδίδουν την πολιτιστική εικόνα της περιοχής στην Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου (1.050-700 π.Χ.).”

(Πηγή: http://odysseus.culture.gr/h/1/gh151.jsp?obj_id=3409)

19-751f131da4

(Πηγή Φωτογραφίας: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΔΡΑΜΑΣ,
Βασιλική Πουλιούδη)

“Από τα μέσα της 6ης π.Χ. χιλιετίας οι κάτοικοι της περιοχής οργανώνουν τις πρώτες μόνιμες κατοικίες, αρχίζουν να εξημερώνουν τα ζώα και να καλλιεργούν τη γη. Σταδιακά μετατρέπονται από κυνηγοί σε παραγωγούς. Παρακολουθώντας από κοντά τους χώρους καλλιέργειας και κτηνοτροφικής δραστηριότητας δημιουργούν μόνιμες εγκαταστάσεις δίπλα σε ποτάμια, πηγές νερού, σε έδαφος κατάλληλο για καλλιέργειες και κτηνοτροφία είτε στην πεδιάδα της Δράμας είτε σε χαμηλές οροσειρές γύρω από αυτήν.

Οι πιο γνωστοί νεολιθικοί οικισμοί βρίσκονται σε μικρούς λόφους (“τούμπες”) στα χωριά Σιταγροί, Μυλοπόταμος, Πετρούσα, Ξηροπόταμος, Μεγαλόκαμπος, Καλός Αγρός, Καλαμπάκι, Δοξάτο, καθώς και στην πόλη της Δράμας, στη γνωστή θέση “Αρκαδικός”. Οι σημαντικότερες “τούμπες” όπου προχώρησε η ανασκαφική έρευνα, δίνοντας αξιόλογες πληροφορίες για την καθημερινή ζωή των κατοίκων, τις καλλιέργειες, την εξημέρωση των ζώων, είναι εκείνες των Σιταγρών και του Αρκαδικού.

Η συστηματική ανασκαφή των Σιταγρών πραγματοποιήθηκε έπειτα από συνεργασία της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής με το Πανεπιστήμιο του Los Angeles στα 1967 – 70. Ανακαλύφθηκε η συνεχής κατοίκηση της τούμπας από τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική Εποχή μέχρι και την Πρώιμη Χαλκοκρατία που χρονολογικά ξεκινά από τα μέσα της 6ης μέχρι τα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετίας. Μέσα στην πόλη της Δράμας, στη θέση ”Αρκαδικός”, πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία ΙΗ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων και Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης η πρώτη συστηματική, ελληνική ανασκαφή του νομού Δράμας που άρχισε το 1991 και βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ανασκαφή του Αρκαδικού ερευνά τη συνέχεια της ζωής στην πόλη της Δράμας κατά τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική περίοδο και την Πρώιμη Χαλκοκρατία.

Με βάση τις ανασκαφικές μαρτυρίες είναι εύκολο να παρακολουθήσουμε την καθημερινή ζωή του νεολιθικού ανθρώπου στην περιοχή κατά τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική Εποχή. Τα σπίτια είναι μονόχωρα, ορθογώνια, κατασκευασμένα με ξύλινο σκελετό και τοίχους από πλεκτά χονδρά κλαδιά καλυμμένα με πηλό. Μέσα στις νεολιθικές κατοικίες δε ζουν μόνο οι άνθρωποι αλλά μερικές φορές και τα ζώα. Τα σπίτια είναι και εργαστήρια και αποθηκευτικοί χώροι, όπου κοιμούνται ή καταφεύγουν οι κάτοικοι σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, όταν δεν μπορούν να παραμείνουν ή να δουλέψουν στην ύπαιθρο. Τα υλικά δομής που χρησιμοποιούν βρίσκονται στην περιοχή του οικισμού και είναι ξύλα, κλαδιά, πηλός. Εσωτερικά κυριαρχεί η “εστία”, όπου καίει η φωτιά και ετοιμάζεται η τροφή. Η στέγη είναι δικλινής ή τετρακλινής, φτιαγμένη με κλαδιά και παχύ στρώμα λάσπης.

Η οικοτεχνία αντιπροσωπεύεται με τα εργαλεία και τα σκεύη. Τα λίθινα πελεκημένα και λειασμένα εργαλεία είναι πελέκια, δρεπάνια, ξέστρα, μαχαίρια, μυλόπετρες, αγκίστρια, αιχμές βελών, τριπτήρες, οπείς, αξίνες που βοηθούν στην προμήθεια, στην επεξεργασία της τροφής και στην ανάπτυξη της οικοτεχνίας. Τα κοκάλινα εργαλεία χρησιμεύουν σαν οπείς, λειαντήρες, σπάτουλες. Τα πήλινα εργαλεία δηλώνουν την ενασχόληση με την υφαντική. Αγαπημένα υλικά για την υφαντική αποτελούν οι ίνες του λιναριού και το μαλλί των εξημερωμένων προβάτων. Στα νεολιθικά σπίτια σώζονται ακόμη κοσμήματα και ειδώλια λίθινα και πήλινα, καθώς και ομοιώματα σπιτιών και αντικειμένων καθημερινής ζωής. Τα σκεύη είναι βασικά είδη καθημερινής χρήσης, αποθηκευτικά ή επιτραπέζια ή μαγειρικά χειροποίητα. Η ανασκαφή των Σιταγρών έδωσε σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή και την οργάνωση των νεολιθικών οικισμών και για τη σχέση τους με τους οικισμούς στην Αιγαιακή Θράκη, στην υπόλοιπη Μακεδονία και σ’ όλο το βαλκανικό χώρο.”

(Πηγή: http://www.e-city.gr/drama/home/view/1107.php)

“Οι πιο γνωστοί νεολιθικοί οικισμοί βρίσκονται σε μικρούς λόφους (“τούμπες”) στα χωριά Σιταγροί, Μυλοπόταμος, Πετρούσα, Ξηροπόταμος, Μεγαλόκαμπος, Καλός Αγρός, Καλαμπάκι, Δοξάτο, καθώς και στην πόλη της Δράμας, στη γνωστή θέση “Αρκαδικός”. Οι σημαντικότερες “τούμπες” όπου προχώρησε η ανασκαφική έρευνα, ή δίνοντας αξιόλογες πληροφορίες για την καθημερινή ζωή των κατοίκων, τις καλλιέργειες, την εξημέρωση των ζώων, είναι εκείνες των Σιταγρών και του Αρκαδικού. Η συστηματική ανασκαφή των Σιταγρών πραγματοποιήθηκε έπειτα από συνεργασία της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής με το Πανεπιστήμιο του Los Angeles στα 1967 – 70. Ανακαλύφθηκε η συνεχής κατοίκηση της τούμπας από τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική Εποχή μέχρι και την Πρώιμη Χαλκοκρατία που χρονολογικά ξεκινά από τα μέσα της 6ης μέχρι τα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετίας.”

(Πηγή: https://www.gtp.gr/LocInfo.asp?InfoId=9&Code=EGRRDR0l&PrimeCode=EGRRDR0l&Level=6&PrimeLevel=6&lng=1)

Αρκαδικός

“Ο αρχαιότερος μόνιμος προϊστορικός οικισμός της πόλης της Δράμας ήρθε στο φως ύστερα από ανασκαφική έρευνα στη θέση «Αρκαδικό», νότια των πηγών της Αγίας Βαρβάρας.

Η κατοίκηση του οικισμού ανάγεται στα μέσα της 6ης χιλιετίας π.Χ., ενώ συνεχίζεται στην πρώιμη εποχή του Χαλκού (3200-2000π.Χ.) και σποραδικά μέχρι και τους ιστορικούς χρόνους. Οι ανασκαφές στην περιοχή δίνουν πολύτιμα στοιχεία για τις κατοικίες του νεολιθικού οικισμού (6500-3200π.Χ.) (*), οι οποίες σύμφωνα με τα δεδομένα είναι μονόχωρες, ορθογώνιου σχήματος, κατασκευασμένες από υλικά που βρίσκονται εύκολα στην περιοχή όπως κλαδιά, πλιθιά, λάσπη και καλάμια. Οι τοίχοι φέρουν πασσαλότρυπες, ενώ το δάπεδο είναι φτιαγμένο από πηλό.

(*) Συνεπώς, εδώ γίνεται λόγος -εκτός αν πρόκειται για τυπογραφικό λάθος- για τα μέσα της 7ης και όχι της 6ης χιλιετίας..

1196081573_826_min_ARKADIKO_dsko_007_1 (Custom) (3) Αρκαδικός Δράμας. Τοίχος από στοιβαχτό πηλό.

Στον οικισμό είναι χαρακτηριστική η εύρεση εργαστηρίων παρασκευής λίθινων εργαλείων και αντικειμένων, πράγμα το οποίο καταδεικνύει την ασχολία των νεολιθικών ανθρώπων με την οικοτεχνία και συγκεκριμένα με την κατασκευή αγγείων καθημερινής χρήσης, εργαλείων, ειδωλίων και κοσμημάτων.

Τα ευρήματα από τη θέση αυτή εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας.”

(Πηγή: http://www.ipet.gr/thesaurusII/articles.php?lang=gr&id=826&thm=9&p_id=&sp_id=)

Σιταγροί

“Σε μικρό λόφο («τούμπα») στο χωριό Σιταγροί της πεδιάδας της Δράμας, η αρχαιολογική έρευνα έφερε στο φως τον ομώνυμο νεολιθικό οικισμό, ο οποίος έδωσε πολύτιμες πληροφορίες για το χαρακτήρα του πολιτισμού στην περιοχή κατά τη μέση (5000-4500π.Χ.) και νεότερη (4500-3200π.Χ.) νεολιθική περίοδο μέχρι και την πρώιμη εποχή του Χαλκού (3200-2000π.Χ.).

26-aa5117fe0a

(Πηγή Φωτογραφίας: ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΔΡΑΜΑΣ,
Βασιλική Πουλιούδη)

“Οι κατοικίες κατά τη μέση (5000-4500π.Χ.) και νεότερη (4500-3200π.Χ.) νεολιθική εποχή είναι μονόχωρα, ορθογώνιου σχήματος κτίσματα, τα οποία κατασκευάζονται με βασικά υλικά δομής το ξύλο, τα κλαδιά και τον πηλό και λειτουργούν ως εργαστήρια και αποθηκευτικοί χώροι. Στο εσωτερικό τους κυριαρχεί η εστία ενώ είναι χαρακτηριστικά τα εργαλεία και τα σκεύη που βρέθηκαν στο χώρο, τα οποία θεωρούνται κατάλληλα για καθημερινή χρήση, ιδιαίτερα δε για τις ανάγκες της επεξεργασίας της τροφής και της ανάπτυξης της οικοτεχνίας.

Κατά την πρώιμη εποχή του Χαλκού (3200-2000π.Χ.), στον οικισμό των Σιταγρών μαρτυρούνται δείγματα κατεργασίας των μετάλλων ενώ παρατηρούνται αλλαγές στον οικιστικό του χαρακτήρα, καθώς εμφανίζονται δείγματα πασσαλόπηκτων αψιδωτών κτισμάτων με στενούς δρόμους μεταξύ τους. Οι κατοικίες διαθέτουν προθάλαμο, κυρίως χώρο και μικρότερο χώρο που χρησιμοποιείται για την προετοιμασία και την αποθήκευση της τροφής.

touba-sitagrwn

Στοιχεία για την συνέχιση της κατοίκησης στον προϊστορικό οικισμό μαρτυρούν ερήμωση της περιοχής πριν το τέλος της πρώιμης εποχής του Χαλκού (2000π.Χ.) ενώ τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη θέση εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Δράμας.”

(Πηγή: http://www.ipet.gr/thesaurusII/articles.php?lang=gr&id=1025&thm=9&p_id=&sp_id=)

“Η συστηματική ανασκαφή των Σιταγρών πραγματοποιήθηκε έπειτα από συνεργασία της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής με το Πανεπιστήμιο του Los Angeles στα 1967 – 70. Ανακαλύφθηκε η συνεχής κατοίκηση της τούμπας από τη Μέση και Νεότερη Νεολιθική Εποχή μέχρι και την Πρώιμη Χαλκοκρατία που χρονολογικά ξεκινά από τα μέσα της 6ης μέχρι τα τέλη της 3ης π.Χ. χιλιετίας. Τα αρχαιολογικά ευρήματα από τη θέση εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Δράμας.

Το Νεολιθικό σπίτι

nelithiko-spiti1

Με την αρχή της Νεολιθικής Εποχής κτίζονται και οι πρώτες μόνιμες κατοικίες. Τα υλικά είναι ξύλο και πηλός. Με χονδρά κλαδιά κατασκευάζεται ο σκελετός του κτίσματος και έπειτα πλέκονταν πλέγμα από λεπτά κλαδιά, τα οποία επικαλύπτονταν με στρώσεις πηλού. Στο εσωτερικό του νεολιθικού σπιτιού η ζωή οργανώνεται γύρω από την εστία, όπου καίει η φωτιά και παρασκευάζεται η τροφή. Ιδιαίτερα συχνή είναι η παρουσία στο εσωτερικό του σπιτιού, μικρού φούρνου με καμαρωτή οροφή και έδρανα από πηλό δίπλα του. Το περίσσευμα του κάθε νοικοκυριού αποθηκεύονταν σε μεγάλα πιθόσχημα αγγεία, σε πιθάρια από άψητο πηλό ή σε αποθηκευτικούς λάκκους.

nelithiko-spiti2

Από το νεολιθικό οικισμό των Σιταγρών προέρχεται το μεγάλο πιθάρι με την εγχάρακτη διακόσμηση, έργο υψηλής για την εποχή του αγγειοπλαστικής και πυροτεχνολογίας. Ένα μεγάλο μέρος της οικοσκευής του νεολιθικού σπιτιού που ήταν κατασκευασμένο από οργανικά υλικά ( ξύλο, καλάμια, μαλλί, λινάρι, δέρμα ) έχει οριστικά χαθεί. Οι ανασκαφές, ωστόσο, αποκαλύπτουν στο εσωτερικό των σπιτιών και στις αυλές τους, αντικείμενα της καθημερινής ζωής, κατασκευασμένα από πηλό, λίθο και οστά, όπως αγγεία, εργαλεία, κοσμήματα, ειδώλια. Οι πήλινες αγνύθες ( βαρίδια ) αργαλειών και τα σφονδύλια μαρτυρούν την ενασχόληση των ενοίκων με την υφαντική.”

nelithiko-spiti3

(Πηγή: https://www.prosotsani.gr/el/index.php/enimerosi/nea-deltia-typou/toympa-sitagron-neolithiko-spiti)

Καλαμπάκι

Στην περιοχή του Καλαμπακίου, (μιλάει ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας κ. Ευστράτιος Παπαδόπουλος) «βρέθηκε ένας προϊστορικός οικισμός της πέμπτης χιλιετίας της εποχής του Χαλκού, από τη Νεολιθική Εποχή του Χαλκού. Εκεί οι ανασκαφικές τομές είναι μεγαλύτερες σε αριθμό. Έχουμε ίσως και 40 ανασκαφικές τομές 5Χ5 και εκεί έχουν αρχίσει να βγαίνουν τα λείψανα αυτού του προϊστορικού οικισμού. Έχουμε πολλούς προϊστορικούς οικισμούς στην περιοχή της Δράμας, αλλά ειδικά στο νότιο τμήμα, είναι η πρώτη φορά – αν εξαιρέσουμε την ανασκαφή του Αρκαδικού – που έχουμε τη δυνατότητα να ανασκάψουμε αρκετά προσεκτικά, συστηματικά, με χρόνους που αποφασίζουμε εμείς και δεν μας τους επιβάλλουν οι δύο εταιρείες του αγωγού TAP. Έχουμε ήδη αρχίσει να βλέπουμε τα λείψανα αυτού του οικισμού.»

(Πηγή: http://www.proinos-typos.gr/vrethikan-tesseris-archeologikes-thesis-sto-nomo-dramas-kata-ti-dielefsi-tou-agogou-fysikou-aeriou-tar-synentefxi-tou-proistamenou-tis-eforias-archeotiton-dramas-ston-proino-typo/)

“Εάν αναφερθούμε στην ιστορία της περιοχής, μπορούμε να διαπιστώσουμε πως υπήρχε κατοίκηση για πολλούς αιώνες σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα. Ειδικότερα στην Νεολιθική εποχή (4.900 – 4.600) π.Χ. ανήκουν οι οικισμοί «Καλαμπάκ –Τεπέ» και «Συκιά».”

(Πηγή: https://www.destanea.com/dimos-doksatou/istoria-dimou-doksatou/item/355-2018-08-26-17-18-25)

Πετρούσα

“Στις αρχές της 3ης π.Χ. χιλιετίας τελειώνει η νεολιθική περίοδος και αρχίζει η Χαλκοκρατία.  Στο νομό συνεχίζεται η ζωή σε νεολιθικούς οικισμούς ενώ δημιουργούνται και νέοι.

Στους Σιταγρούς, όπως και στην πόλη της Δράμας στον “Αρκαδικό“, στα χωριά Πετρούσα, Μυλοπόταμος, Καλός Αγρός, Άνω Συμβολή, Ξηροπόταμος, Δοξάτο, Καλλίφυτος, Νικηφόρος, Πλατανιά, στην κοιλάδα του Νέστου, στους Ποταμούς υπάρχουν οικισμοί της εποχής του Χαλκού.

Δημιουργούνται νέου τύπου οικισμοί και παρατηρούνται πολιτιστικές, κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές.

Ακόμη εμφανίζεται η κατεργασία των μετάλλων και οι κάτοικοι παράγουν κράματα χαλκού και κασσιτέρου. Μετακινούνται πληθυσμοί και αναπτύσσεται το εμπόριο.

Στην περιοχή του νομού, τα πρώτα δείγματα μεταλλουργίας δίνει ο οικισμός των Σιταγρών ήδη από τα μέσα της 5ης π.Χ. χιλιετίας (**) (Φάση ΙΙΙ).

(**) [Δυστυχώς δεν κατέστη δυνατό να βρεθούν περισσότερες πληροφορίες περί του συγκλονιστικού αυτού δεδομένου. Είναι αξιοπερίεργο που η έρευνα σε αυτό το θέμα δεν έχει προχωρήσει, καθώς περίπου κατά την ίδια εποχή εμφανίζονται μεταλλικά αντικείμενα και στη Μέση Ανατολή. Η σύγκριση και χρονολόγηση των ευρημάτων θα μπορούσε να οδηγήσει την επιστήμη της Αρχαιολογίας σε ενίσχυση ή ανατροπή των υπαρχουσών θεωριών περί ‘εξαπλώσεως του πολιτισμού’]

Η ανασκαφική έρευνα εντόπισε θραύσματα από πήλινα χωνευτήρια με τμήματα λιωμένου χαλκού μαζί με βελόνες και χάντρες από καθαρό χαλκό, καθώς και μια χάντρα από χρυσό.

Τα περισσότερα στοιχεία για την καθημερινή ζωή, στην πρώιμη εποχή του Χαλκού, προέρχονται από την ανασκαφική έρευνα στον οικισμό των Σιταγρών.

Σιταγροί 3.jpg

(Κάτοψη του “καμένου σπιτιού” που ανήκουν στη Φάση ΙΙΙ)

Στον οικισμό των Σιταγρών ξεχωρίζουν τρεις οικιστικές φάσεις της πρώιμης εποχής του χαλκού

α) Η Φάση ΙV με δείγματα πασσαλόπηκτων κτισμάτων που μεταξύ τους έχουν στενούς δρόμους

β) Η Φάση Va με αψιδωτό σπίτι που καταστράφηκε από πυρκαγιά και λέγεται «καμένο σπίτι»

γ) Η Φάση Vb με αψιδωτό, πασσαλόπηκτο σπίτι που λέγεται «μακρύ σπίτι».

Το “καμένο σπίτι” αποτελεί ένα τυπικό σπίτι της πρώιμης χαλκοκρατίας. Ξεχωρίζουν ο προθάλαμος, ο κυρίως χώρος του σπιτιού και ο μικρός “αψιδωτός χώρος” στο βάθος, με αποθηκευτικά αγγεία και συνεχίζουν να υπάρχουν και στην Ύστερη Χαλκοκρατία, όπως οι οικισμοί του Νικηφόρου, της Πλατανιάς, του Ξηροποτάμου, ενώ άλλοι δημιουργούνται σε νέες θέσεις, κοντά σε ποτάμια, όπως στην Καλή Βρύση στη θέση “Μεγάλη “φούρνο” για την προετοιμασία της τροφής και για την αποθήκευσή της.

Σιταγροί 1.jpg

Ο οικισμός των Σιταγρών ερημώνεται πριν από το τέλος της πρώιμης εποχής του χαλκού (2000 π.Χ.).

Σιταγροί 2

Μερικοί οικισμοί στην πεδιάδα της Δράμας Τούμπα”, ή και σε θέσεις ημιορεινές και οχυρές όπως οι οικισμοί των Ποταμών και της Εξοχής.

Οι οικισμοί έχουν μικρή έκταση και οχυρωματικούς περιβόλους.
Στην περιοχή των Ποταμών και της Εξοχής ανασκάπτονται ταφικοί τύμβοι με ταφές-καύσεις.

Ξεχωρίζουν αγγεία με εγχάρακτη διακόσμηση και λευκό χρώμα, καθώς και μυκηναϊκά αγγεία τοπικών εργαστηρίων, (αρχαιολογικό μουσείο Δράμας)

σιταγροί4

(Πηγή: http://petrousa.blogspot.com/2014/08/blog-post_28.html)

Ποταμοί

Ο Τύμβος των Ποταμών και ένα αγγείο που βρέθηκε σε προϊστορικό οικισμό τους

(Πηγή Φωτογραφιών: Ο ακόλουθος σύνδεσμος, όπου μπορεί επίσης ο αναγνώστης να διαβάσει μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, για τις ανασκαφές στο Νομό Δράμας, από τον επίτιμο Έφορο Αρχαιοτήτων κ. Δημήτριο Γραμμένο http://www.proinos-typos.gr/proistoria-tis-dramas-topotheti-tin-periochi-sto-kentro-tis-proistorikis-epochis/)

dramas-1200x630

Δεν κατέστη δυνατό να βρεθούν, ώστε να τις παρουσιάσουμε, επιστημονικές μελέτες και δημοσιεύσεις για το ανασκαφικό έργο στις αναφερθείσες περιοχές. Όπως, επίσης, δεν βρέθηκε κάποια επιστημονική εργασία όπου να παρουσιάζεται η ακριβής χρονολόγηση των ευρημάτων, με τις σύγχρονες διαθέσιμες μεθόδους -και το τονίζουμε αυτό καθώς, οι περισσότερες χρονολογήσεις που αναγράφονται, σχεδόν σε όλες τις αντίστοιχες περιπτώσεις, αποτελούν ‘εκτιμήσεις’ και όχι πραγματικές ‘χρονολογήσεις’.

Έρευνα-Αποδελτίωση: Φιλάρετος Ομηρίδης

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: