Περί Θείων πραγμάτων και ‘μελλοντολογίας’ – Απολλώνιος ο Ρόδιος

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε και αναλύουμε ένα απόσπασμα από τα Αργοναυτικά του Απολλωνίου του Ροδίου.

Αργοναυτικά, Βιβλίον Β, Στίχοι 311-316

Αρχαίο κείμενο: «Κλύτε νυν. Ου μεν πάντα πέλει θέμις ύμμι δαήναι ατρεκές, όσσα δ’ όρωρε θεοίς φίλον, ουκ επικεύσω. Αασάμην και πρόσθε Διός νόον αφραδίησιν χρείων εξείης τε και ες τέλος. Ώδε γαρ αυτός βούλεται ανθρώποις επιδευέα θέσφατα φαίνειν μαντοσύνης, ίνα και τι θεών χατέωσι νόοιο»

Απόδοση: «Ακούστε τώρα. Δεν είναι δίκαιο να ξέρετε τα πάντα καθαρά, δεν θα σας κρύψω όμως αυτά που θέλουν οι θεοί. Παλιά, που ανακοίνωνα άφρονα τη σκέψη του Δία στη σειρά και ως το τέλος, έκανα λάθος. Έτσι πράγματι θέλει εκείνος ν’ αποκαλύπτονται λειψά τα θέσφατα της μαντικής για τους ανθρώπους, ώστε αυτοί να’ χουνε πάντοτε ανάγκη να μαθαίνουν την σκέψη των θεών»

NovoScriptorium: Δεν είναι θεμιτό να γνωρίζει κανείς επακριβώς το μέλλον. Είναι θεμιτό να γνωρίζει κανείς όσα είναι αρεστά στο Θείον. Δεν πρέπει να αποκαλύπτουν, όσοι γνωρίζουν, ακρίτως και με αφροσύνη το ‘νου του Διός’ στους υπολοίπους. Ο άνθρωπος πρέπει να έχει διαρκώς την ανάγκη του Θεού.

Οι άνθρωποι λοιπόν που ασχολούνται επισταμένως με την ‘μελλοντολογία’ δεν πράττουν σωστά. Σωστό είναι να γνωρίζει ο άνθρωπος όσα είναι αρεστά στον Θεό, και όχι να προσπαθεί να αποκτήσει πλήθος γνώσεων (λογικών, επιστημονικών αλλά και μυστικιστικών/αποκρυφιστικών) που θα τον βοηθήσουν να μελλοντολογεί, διαδικασία η οποία όχι μόνο κρύπτει υπερφίαλη και αλαζονική τάση, αλλά σίγουρα και σε κάθε περίπτωση οδηγεί στην υπερηφάνεια και την οίηση. Το μέλλον ανήκει ‘στις βουλές του Θεού’. Είναι τουλάχιστον ανόητο, αν όχι και υπέρμετρα υπερήφανο, ο άνθρωπος να εισέρχεται στην διαδικασία της μελλοντολογίας. Είναι δε γνωστές οι μέθοδοι με τις οποίες επιχειρείται αυτό: αστρολογίες, χαρτομαντείες, κλπ. Μόνο οι εμφορούμενοι από Πνεύμα Άγιο όμως δύνανται να λάβουν πραγματικές αποκαλύψεις για το μέλλον, αλλά και πάλι -και πάντα- ποτέ πλήρεις.

Ακόμη και να γνωρίζει κάποιος καλώς τα του Θεού, όχι μόνο μελλοντικές αποκαλύψεις, πρέπει να έχει πολλή Διάκριση ώστε να μιλάει για αυτά όσο πρέπει, αν πρέπει, εκεί που πρέπει. Για ένα πλήθος λόγων. Και για να μην εξευτελιστούν τα Θεία πράγματα όταν μοιράζονται με αναξίους, και για να μην μπερδευτούν κάποιοι άνθρωποι που δεν έχουν τη διανοητική ικανότητα να αντιληφθούν τα Θεία πράγματα και γίνει κακό τελικά αντί για καλό, και για να μην γίνουν τα Θεία πράγματα αντικείμενο εκμετάλλευσης από τυχόν πονηρούς, και για να αποφύγει τον πειρασμό της υπερηφανείας ο ομιλών και γνώστης των Θείων πραγμάτων!

Ο άνθρωπος έχει διαρκώς την ανάγκη του Θεού, είτε Τον επικαλείται είτε όχι. Είναι, μας λέει εδώ, έτσι ορισμένα τα πράγματα από Εκείνον, ώστε πάντα ο άνθρωπος να Τον έχει ανάγκη και να Τον αναζητεί. Αυτό, για όποιον είναι καλοπροαίρετος, γίνεται αντιληπτό ότι είναι πολύ καλό για εμάς τους ανθρώπους. Διότι, για διάφορους λόγους, κυρίως πόνου ή ηδονής, συχνά ‘ξεχνάμε’ τον Θεό. Ξεχνάμε δηλαδή τον μοναδικό Σύμμαχο μας στη Ζωή, τον ίδιο τον χορηγό αυτής! Λειτουργεί λοιπόν πάντοτε ένας αόρατος μηχανισμός που επιχειρεί την επανασύνδεσή μας μαζί Του. Και μας δίδει διαρκώς ευκαιρίες για αυτό. Βεβαίως, εναπόκειται στον κάθε άνθρωπο το τι θα πράξει. Η ελευθέρα βούλησις δεν παραβιάζεται από τον Θεό.

Ισίδωρος Άγγελος