Φαυλότητα και κακία – Δημόκριτος

Στο άρθρο αυτό παραθέτουμε και αναλύουμε τρεις ρήσεις του Δημοκρίτου που αφορούν στην επιλογή των ανθρώπων γύρω μας.

30-31e-3-thumb-large

Απόφθεγμα πρώτο: “Φαύλων ομιλίη συνεχής έξιν κακίης συναύξει”

Δηλαδή: “Η συνεχής επαφή με ανθρώπους φαύλους συναυξάνει την έξη της κακίας”

Απόφθεγμα δεύτερο: “Φαύλων έργων και τους λόγους παραιτητέον”

Δηλαδή: Πρέπει να αποφεύγουμε και τα λόγια όσων κάνουν φαύλες πράξεις”

Απόθφεγμα τρίτο: “Ενός φιλίη ξυνετού κρέσσων αξυνέτων πάντων”

Δηλαδή: “Η φιλία ενός συνετού ανθρώπου είναι καλύτερη από τη φιλία όλων μαζί των μη συνετών”

NovoScriptorium: Ο Φιλόσοφος εδώ αναφέρει τον κανόνα που λέει ότι όταν κάποιος συναναστρέφεται φαύλους ανθρώπους, τούτο θα προκαλέσει αύξηση της κακίας (και της συνήθειάς της) στον ίδιο. Δηλαδή, έχοντας συναναστροφές με χειρότερους, και να μην είναι κακός ή να είναι λίγο, θα χειροτερέψει! Προσθέτει δε ότι όχι μόνο τα έργα των φαύλων πρέπει να αποφεύγουμε, αλλά ακόμη και τα λόγια τους. Ο άνθρωπος, δυστυχώς, σε κάθε εποχή είχε μια τάση να κάνει πιο εύκολα το κακό παρά το καλό. Η εποχή που διανύουμε δεν διαφέρει σε αυτό. Όμως, διαφέρει σε κάτι άλλο: ίσως να μην περνά από το μυαλό του μέσου ανθρώπου, αλλά ως ‘συναναστροφή’ και μέρος της ‘παιδαγωγικής’ διαδικασίας λογίζεται και η έκθεση μας στα ΜΜΕ και στα πρότυπα που αυτά προβάλλουν. Ειδικώς δε η τηλεόραση και το διαδίκτυο, έπειτα τα διάφορα έντυπα και το ραδιόφωνο. Αν το σκεφτούμε ελάχιστα βαθύτερα, βρισκόμαστε άπαντες εκτεθειμένοι σε ‘συναναστροφή’ με φαύλους. Κι αν ένας ενήλικας ίσως έχει μια ικανοποιητική διάκριση, ένα παιδί ή έφηβος δεν έχει σχεδόν καθόλου. Όταν δε εθιστεί σε μια σειρά πραγμάτων (την κακία και φαυλότητα που λέει ο Φιλόσοφος), τότε η κακία, λόγω και έργω, θα αυξάνεται τόσο στο άτομο όσο και στο σύνολο της κοινωνίας. Παιδιόθεν μάλιστα. Κάτι που σημαίνει ότι θα αποτελεί ‘δευτέρα φύση‘ την εποχή της ενηλικιώσεως. Στο τέλος, μόνο με κάποιο θαύμα Θεού θα μπορεί να μεταστραφεί από την κακότητα ο άνθρωπος. Βεβαίως, όσο αυτή αυξάνεται τόσο γρηγορότερα παρακμάζει μια κοινωνία και βαδίζει στην αυτοκαταστροφή. Οι ευθύνες της (κάθε) οργανωμένης Πολιτείας και, κυρίως, των γονέων είναι τεράστιες. Αν επιθυμούμε ένα καλύτερο μέλλον θα πρέπει να αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας και να εργαστούμε σκληρά για αυτό, εξοβελίζοντας τους φαύλους και κακούς, τα λόγια και τα έργα τους, όσο μακρύτερα και αθέατα από το προσκήνιο των κοινωνιών μας.

Το αντίδοτο της κακίας είναι πάντοτε η αγαθοσύνη. Κι αν είναι λίγοι οι αγαθοί και συνετοί άνθρωποι γύρω μας, κι αν είναι μόνο ένας, με αυτόν να επιλέγουμε να συναναστρεφόμαστε και όχι με τους φαύλους απλώς για να έχουμε ανθρώπους γύρω μας. Είναι φανερό ότι από παλιά υπήρχε η αίσθηση πως ο ακολουθών τον δρόμο της Αρετής έναντι της Κακίας θα αντιμετωπίζει, πέραν πολλών άλλων, και την κοινωνική απομόνωση και ενίοτε μοναξιά. Είναι όμως ο μόνος δρόμος επιβεβαίωσης της ανθρώπινης και λογικής ιδιότητος ενός εκάστου και αποβολής της κτηνώδους και παράλογης. Είναι δε, σαφώς, και ο δρόμος που μας επιτρέπει την κοινωνία μετά του Όντος, του Θεού. Η επιλογή μας ανήκει πάντα, το ίδιο και οι συνέπειες αυτής, θετικές ή αρνητικές. 

Ισίδωρος Άγγελος

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: