Θείον και άνθρωπος – Ποια η γνώμη του Ομήρου για την αθεΐα;

Στο άρθρο αυτό παραθέτουμε και αναλύουμε αποσπάσματα από το έργο του Ομήρου, τα οποία μας αποκαλύπτουν μέρος των θεολογικών του θέσεων.

hom3

Αρχαία Ελληνικά: “αιεί τοι τοιούτον ενί στήθεσσι νόημα. Τώ σε καί ου δύναμαι προλιπείν δύστηνον εόντα, ούνεκ’ επητής εσσι καί αγχίνοος καί εχέφρων”

Απόδοση: “διαρκώς τοιούτο στά στήθη σου τό νόημα. γι’ αυτό κι εγώ δέν δύναμαι νά σ’ εγκαταλείψω τόν δύστυχο γιατί είσαι επητής καί αγχίνοος καί εχέφρων”

(στο απόσπασμα αυτό ομιλεί η Αθηνά)

(NovoScriptorium: Η Αθηνά αποτελεί προσωποποίηση, όπως έχουμε ήδη εξηγήσει σε άλλα άρθρα μας, των ιδιωμάτων της Αθανασίας και Σοφίας του Όντως Όντος, του Θεού. Εδώ, λοιπόν, ο Όμηρος μας μεταφέρει το μήνυμα ότι ο άνθρωπος που έχει τα χαρακτηριστικά του ‘επητή’, ‘αγχινόου’ και ‘εχέφρονος’ δεν εγκαταλείπεται από τον Θεό, αντιθέτως δε, η Θεία Σοφία διαρκώς τον σκέπει και τον καθοδηγεί. ‘Επητής‘ σημαίνει ‘σώφρων, λόγιος, αληθής, δίκαιος, φρόνιμος, πράος, χρηστός’. ‘Αγχίνοος‘ σημαίνει ‘οξύς τον νουν, ευφυής, ταχύνους’. ‘Εχέφρων‘ σημαίνει ‘φρόνιμος, συνετός’. Σύμφωνα με τους αρχαίους ο Φιλόσοφος -πρέπει να- διαθέτει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά, όπως έχουμε ήδη εξηγήσει. Συνεπώς, ο αγωνιζόμενος με φιλοσοφική διάθεση άνθρωπος δεν εγκαταλείπεται από τον Θεό, είναι το μήνυμα που λαμβάνουμε εδώ)

Αρχαία Ελληνικά: “ου μέν σχέτλια έργα θεοί μάκαρες φιλέουσιν, αλλά δίκην τίουσι καί αίσιμα έργ’ ανθρώπων”

Απόδοση: “όμως τα σχέτλια έργα οι μακάριοι θεοί δέν αγαπούν, αλλά τήν δικαιοσύνη τιμούν καί τά αίσιμα έργ’ ανθρώπων”

(NovoScriptorium: ο Όμηρος τοποθετεί το θείον να απορρίπτει τα ‘σχέτλια’ έργα. ‘Σχέτλιος‘ σημαίνει ‘ο μή απεχόμενος πάσης βίας ή σκληρότητος, σκληρός, απάνθρωπος, ανελεήμων, παράτολμος’. Από την άλλη, το θείον τιμά την δικαιοσύνη και τα ‘αίσιμα’ έργα των ανθρώπων. ‘Αίσιμος‘ σημαίνει ‘ωρισμένος τη βουλήσει των θεών, σύμφωνος προς το υπό της μοίρας ορισθέν, κατάλληλος, ορθός’. Συνεπώς, παρατηρούμε ότι η βαθειά θεοσέβεια, με την μορφή της αποδοχής του θείου θελήματος, αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε το θείον να ‘τιμά’ τον κάθε άνθρωπο που πράττει κατ’ αυτό τον τρόπο. Η ταύτιση των ‘αισίμων’, των ‘ορθών’, με το ‘θέλημα του Θεού’ είναι οφθαλμοφανής. Εξίσου, πέραν της θεοσέβειας, πρέπει ο άνθρωπος να έχει προαίρεση δικαιοσύνης, να απέχει από την βία και την σκληρότητα, να είναι φιλάνθρωπος, ελεήμων, συνετός και μετρημένος. Όπως ήδη έχουμε αναλύσει σε άλλα άρθρα μας, τούτα είναι χαρακτηριστικά ή προαπαιτούμενα ώστε ένας άνθρωπος να μπορεί να αποκληθεί ‘Φιλόσοφος‘)

Αρχαία Ελληνικά: “ουδέ συβώτης λήθετ’ άρ’ αθανάτων. Φρεσί γάρ κέχρητ’ αγαθήσιν”

Απόδοση: “ουδέ ο χοιροβοσκός λησμόνησε τούς αθανάτους, γιατί είχε φρένες αγαθές”

(NovoScriptorium: ο Όμηρος μας πληροφορεί εδώ ότι ο άνθρωπος που λησμονεί τα θεία δεν έχει αγαθές φρένες, ή αλλιώς, εκείνος που δεν αποδίδει τιμές στο θείον είναι παράφρων. Ανάλογη θέση εκφράζει και ο Σωκράτης στόν ‘Τίμαιον’ του Πλάτωνος. Συνεπώς, όπως γίνεται αντιληπτό, για την αρχαία Ελληνική Φιλοσοφική σκέψη η αθεΐα συνιστά παραφροσύνη, βλάβη στον εγκέφαλο, βλάβη στον τρόπο σκέψης του ανθρώπου. Η θεοσέβεια αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της Φιλοσοφίας, ταυτίζεται σχεδόν με αυτήν, όπως έχουμε ήδη καταδείξει σε άλλα άρθρα μας, χρησιμοποιώντας πάντα τις πηγές, τα αρχαία κείμενα)

Αρχαία Ελληνικά: “θεός δέ τό μέν δώσει, τό δ’ εάσει, όττι κεν ώ θυμώ εθέλη. Δύναται γάρ άπαντα”

Απόδοση: “καί ο θεός τό ένα θά δώση, τό άλλο θ’ αφήση, όπως κατά θυμό θέλει. γιατί δύναται τά πάντα”

(NovoScriptorium: είναι φανερό, πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι ο Όμηρος κηρύττει την Παντοδυναμία του Όντος, του Θεού, ως ένα από τα διακριτά Του Ιδιώματα. Επίσης, κηρύττει ότι τίποτα δεν μπορεί να συμβεί αν δεν το επιτρέψει Εκείνος. Τέλος, η χρήση της λέξης ‘θεός’ εδώ αντί για ‘θεοί’ όπως στα προηγούμενα αποσπάσματα ας μην εκπλήσσει τον αναγνώστη. Συχνά συμβαίνει αυτή η εναλλαγή. Είναι κάποιες λεπτομέρειες στα κείμενα του -όπως και αρκετές σαφείς αναφορές των αρχαίων συγγραφέων για το θέμα- που μας έχουν πείσει ότι ο Όμηρος, παρά τα φαινομενικώς αντίθετα περί ‘πολυθεΐας’, όχι μόνον υπήρξε Μονοθεϊστής αλλά ανέπτυξε και θεολογία Ιδιωμάτων του Όντος. Μπορείτε να αναζητήσετε σχετικά άρθρα μας στο τμήμα ‘Φιλοσοφία’. Συν τω χρόνω θα ακολουθήσουν κι άλλα)

Αρχαία Ελληνικά: “μή ποτε πάμπαν είκων αφραδίης μέγα ειπείν, αλλά θεοίσι μύθον επιτρέψαι, επεί ή πολύ φέρτεροί εισι”

Απόδοση: “ποτέ διόλου υποχωρώντας στήν ανοησία μεγάλο λόγο μή πής αλλά στούς θεούς νά επιτρέψης νά μιλούν αφού πολύ ανώτεροι είναι”

(NovoScriptorium: ο Όμηρος συνιστά να μην υποχωρούμε στην ανοησία, εκστομίζοντας μάλιστα και ‘μεγάλα λόγια’ και να προσέχουμε ώστε να τηρούμε όσα το θείον επιθυμεί από τους ανθρώπους. Όπως γίνεται άμεσα αντιληπτό, το να μην τηρούμε όσα το θείον επιθυμεί από εμάς λογίζεται, κατά Όμηρον, ως ‘ανοησία’. Επίσης, αυτού του είδους η ανοησία, το να μην λογαριάζουμε το θείον δηλαδή, γεννά με τη σειρά της την ‘μεγαλοστομία‘. Αλλά τι άλλο από έπαρση, αλαζονεία και υπερηφάνεια είναι η μεγαλοστομία; Οι οποίες αυτές, ως έχουμε καταδείξει σε έτερα άρθρα, είναι καταστροφικές για το άτομο και το κοινωνικό σύνολο. Ο άνθρωπος πρέπει να μην πιστέψει ποτέ, ούτε και για λίγο, ότι η δική του σκέψη και βουλή μπορούν να είναι υπεράνω της θείας βουλής, είναι το μήνυμα που εκπέμπεται εδώ)

Σημείωση: οι αποδόσεις των λέξεων προέρχονται από το ‘Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης’ των Liddell & Scott

Ισίδωρος Άγγελος

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: