Περί ηδονής – Αρχύτας ο Ταραντίνος, ο Πυθαγόρειος

 

Παραθέτουμε, δίχως κανένα σχολιασμό, ένα απόσπασμα από τα γραπτά του αρχαίου Έλληνα Φιλοσόφου Αρχύτα περί ηδονής.

“Καμμιά πιό θανάσιμη κατάρα δέν έχει δοθεί από τήν φύσιν στόν άνθρωπον εκτός από τήν σαρκικήν ηδονήν, μέσα από τήν επιθυμίαν γιά χάριν τής οποίας τά πάθη ωθούνται αλογίστως καί ανεξελέγκτως πρός τήν ικανοποίησιν της. Σε αυτήν οφείλονται οι προδοσίες καί οι ανατροπές των καθεστώτων. Από αυτήν πηγάζουν μυστικές συνωμοσίες με τούς εχθρούς. Μέ λίγα λόγια, δέν υπάρχει εγκληματικός σκοπός ή κακή πράξις στήν οποίαν δέν θά ωθήσει τούς ανθρώπους ο πόθος γιά τήν ηδονήν. Καί καθώς η φύσις-ή κάποιος θεός-δέν έχει δώσει στόν άνθρωπον τίποτα πιό υπέροχον από τό νούν, συνεπώς αυτό το θείον δώρον δέν έχει κανέναν πιό θανάσιμον εχθρόν από τήν ηδονήν. Διότι, όπου επικρατεί ο πόθος, η εγκράτεια δέν έχει καμμιά θέσιν, καί στό βασίλειον τής ηδονής δέν υπάρχει ούτε ένα σημείον νά σταθεί η αρετή. Σκέψου έναν άνθρωπον πού απολαμβάνει τήν πιό μεγάλην ηδονή που μπορεί νά έχει. Κανείς δέν θά αμφιβάλλει, νομίζω, ότι ένας τέτοιος άνθρωπος, τήν ώρα αυτής τής απολαύσεως, είναι ανίκανος γιά οποιαδήποτε νοητική δραστηριότητα καί ότι δέν μπορεί νά πετύχει τίποτα πού απαιτεί λογικόν καί σκέψιν. Επομένως δέν υπάρχει τίποτα τόσο μισητόν καί επιζήμιον όσον η ηδονή, αφού, άν τής παραδοθεί κανείς ολότελα καί γιά πολύ καιρόν, σβήνει μιά γιά πάντα τό φώς τής ψυχής”

Έρευνα-Αποδελτίωση: Ισίδωρος Άγγελος